Meatza | Burdina eta ura

Burdineko mendien bide berdea

Burdina eta urako ibilbidea Bizkaiko Meatzaldeko ibilbide adierazgarrienetako bat da. Ia 24 kilometrotan zehar, Barbadun harana zeharkatzen du, itsasertzetik mendietaraino, paisaia naturalak, burdinola historikoak eta bost mendetako jarduera industriala kontatzen duten meatze-aztarnak lotuz.

Ibilbide luzea da, baina zailtasun txikikoa, oinez edo bizikletaz iristeko modukoa, eta edozein planera egokitzeko aukera ematen duten sarrera-puntu ugari ditu. Tarteko hainbat puntuetatol ere iritsi daiteke ibilbidera, El Pobaleko burdinolatik bereziki.

Ibilbidea San Juan auzoan hasiko dugu, Muskizko erdigunean. Pixkanaka, bidexkak landa izaera hartuko du, gero eta itxiagoa eta isilagoa den haranean sartu arte. Ibaiak bidearen aldetik doa, belardi, baserri zahar eta ibaiertzeko baso artean, ibilbideko mugarrietako batera iritsi arte: El Pobaleko burdinolara.

XVI. mendeko konplexu hidrauliko honek bere horretan mantentzen du mendeetan zehar burdin minerala tresna eta lanabes bihurtu zuen makineria. Bisita gidatuak, batez ere olagizon maisuaren zuzeneko erakustaldia, eskualdeko esperientziarik benetakoenetako bat dira.

El Pobaleko zubia zeharkatu ondoren, ibilbidea zatitu egiten da. Tarte bat Burdineko Mendien Bide Berdera igotzen da, 1876an inauguratu zen Galdamesko meatze-trenbidearen trazadura zaharra jarraituz. Gaur egungo bideak ibilbide hura berpizteko aukera ematen du: baso artean aurrera eginez eta bi tunel zeharkatuz La Aceña auzoraino (Galdames) iritsiko gara. Puntu horretatik, Bide Berdeak Sopuertarantz jarraitzen du.

Beste ibilbideak Barbadungo ibai-bidetik jarraitzen du Bentorrorantz, eskuineko bidezidorra hartuz. Bidean zehar burdinolen hondakinak agertzen dira (Galdamesko Olla edo Valdibianenak), ibaiak industriaren eragile ziren iragana gogora ekartzen dutenak.

Tarte estu eta natural hau oinez edo bizikletaz bakarrik egin daiteke. Aurrerago, Sopuertan, ibilbideak berriro lotzen du Bide Berdearekin, Arenao parean.

Sopuertan, tunel txiki bat zeharkatu eta Sopuerta Abentura parkearen ondotik igaro ondoren, Castaño auzora iritsiko gara. Gure eskuinetara dagoen errepidetik, autokarabanen eremuaren aurrez aurre, Sarachagako meatzaritza-esparrura iritsiko gara, non Catalina meategiko kiskaltze-labeak ikus dezakegu.

Argazkia Meatzaritzaren Museoak utzia

Hogei metroko altuerarekin eta harrizko egiturarekin, minerala garraiatu aurretik nola prestatzen zen gogorarazten du. Bertatik, Herreros tunela ere ikus daiteke, eskuz induskatutako ia bi kilometroko obra, Bizkaia Kantabriako Otañes haranarekin lotzeko.

Bide berdera itzuliko gara, Sopuertako ikuspegi ederrak oparitzen dizkiguna, Las Barrietas meatze-auzora daraman basoan sartu aurretik. Hemendik abiatzen da Alen meatzaritza-esparrura doan errepidea, 6 km-ra. Duela mende bat 1.000 biztanle baino gehiago zituen, eta baseliza, eskola, ekonomatua eta frontoia zituzten. Gaur egun, pilotalekua eta San Luis ermita baino ez dira mantentzen.

Ibilbidea jarraituz, Maria eta Cecilia meategiei zerbitzua ematen zieten bi meatze-porturen hondarrak aurkituko ditugu, Alen mendian. Ceciliakoak, 1898an eraikiak, bere neurriengatik nabarmentzen da: minerala 700 metro jaisten zen plano inklinatu batetik kargalekuraino.

Kolitza ibaian gora, Olabarrietako fanderiara iritsiko gara. 1762an eraikita, burdina mekanikoki laminatzeko teknologia europarra erabili zuen. Euskal Herrian kontserbatu den bakarra da. Ibilbidea Artzentalesen amaitzen da, Kolitzako ur gardenen ondoan bi tunel zeharkatu ondoren.

Ezinbestekoak

Loizaga dorrea

Galdamesko gain batean, XIII. mendeko Erdi Aroko gotorlekuak esuzteko sekretua ezkutatzen du: Europako Rolls-Royceren bilduma pribatu handiena. Loizaga Dorreak, bere hormen artean, enpresa britainarrak 1910 eta 1998 artean egindako modelu guztiak gordetzen ditu. Horrez gain, Ferrari, Lamborghini edo Hispano-Suitza marketako autpoak daude ikusgai ere.

Sopuerta Abentura

Sopuerta Abentura Euskadiko zuhaitzetako abentura parkerik handiena da. Plan desberdin bat naturan bertan deskonektatzeko eta adrenalina askatzeko, zubi tibetarren, lianen, abordatze-sareen eta tirolina-zirkuituen artean, maila guztietarako. Ez ahaztu esperientzia osatzea parkeko bertako oilaskoen zapore onenarekin.

El Pobal burdinola

Barbadun ibaiaren arroan dago, errota, burdinola eta abarren hondakinez jositako ingurunean, eta banbuzko baso exotiko batean. Fabrika hidrauliko honek bizirik mantendu du bere sugarra XVI. mendetik. Hemen iltzeak, goldeak eta ezpatak egin ziren. Mende batzuk geroago, larunbatean, 12:00etan, errementariak eraikin zaharra argiztatzen du berriro, zuzenean ikus daitekeen erakustaldi batekin.

Informazio praktikoa

Nola iritsi

Hainbat puntuetatik sar daiteke ibilbidera. Muskizetik, Pobeña auzotik edo hirigunetik, edo Traslaviñako (Artzentales) tren-geltokitik, Burdineko mendien Bide Berdean. Tarteko hainbat tokitatik ere sar gaitezke ibilbidera, Muskizeko El Pobal burdinolatik, Galdamesko La Aceñatik edo El Bentorro auzotik eta Sopuertako herrigunetik bertatik.

Autobús

Bizkaibus lineak ikusi

Tren

Muskiz (43.321026, -3.112240) Ordutegiak

Traslaviña (43.233204, -3.197804) Ordutegiak

Vehículo privado

Sopuerta (43.2744342,-3.1528667) Ver en Google Maps

Muskiz (43.320897, -3.123709) Ver en Google Maps

Galdames (43.2728841,-3.11917) Ver en Google Maps

Artzentales (43.233204, -3.197804) Ver en Google Maps

Alquiler y excursiones en bici

Beroutes webgunea bisitatu

Urgebi Bikes webguna bisitatu

Atseden hartzeko unea!

Gozatu Meatzaldeko gastronomiaz zure ibilbidean

Mugarri

Muskiz

Basilio

Sopuerta

Mendiondo

Sopuerta

Gehiago ikusi →

Ikusi ostatuak

Non lo egin

Ezagutu Meatzaldean dauden ostaturik onenak, meatze-historiaz, tradizioz eta naturaz inguratutako lekuetan. Landa-hotelak eta espazio modernoak gure lurraldeko ibilbide eta begiratoki onenetatik gertu. Esnatu egunero ingurune paregabe batean!